Rozmieszczenie publikacji autorów polskich w czasopismach indeksowanych w Social Sciences Citation Index w latach 1981-2000
Barbara Stefaniak
Instytut Informacji Naukowej, Technicznej i Ekonomicznej, Warszawa
barbstef@iinte.edu.pl
W Social Sciences Citation Index (SSCI) indeksowane są wszystkie publikacje z ponad 1700 czasopism reprezentujących różnorodne dziedziny nauk społecznych, oraz indywidualnie wybrane, relewantne pozycje z ponad 5700 wiodących czasopism z zakresu nauk przyrodniczych, ścisłych i technicznych. SSCI ukazuje się w postaci drukowanej, na dyskach optycznych, w sieci Internet i poprzez serwisy informacyjne. W przedstawionym badaniu wykorzystano SSCI na dyskach optycznych (CD-ROM Edition).
Celem pracy była identyfikacja i charakterystyka czasopism objętych indeksem cytowań Social Sciences Citation Index (SSCI), w których publikowali autorzy polscy, oraz analiza ilościowa publikowanych w nich prac na przestrzeni ostatnich 20 lat. Analiza uzyskanych danych wskazała na 970 czasopism (w tym 955 tytułów zagranicznych), w których publikowali autorzy polscy - sami lub wspólnie z partnerami zagranicznymi. Te wspólne publikacje, będące wynikiem współpracy międzynarodowej, znaleziono w 403 czasopismach zagranicznych i w 4 krajowych. Wydawcy czasopism zagranicznych pochodzili z 29 krajów. Na liście czasopism znalazło się 15 tytułów polskich - wśród nich tylko dwa z zakresu nauk społecznych (które we wcześniejszych latach objęte były indeksem SSCI). Pozostałe to czasopisma indeksowane w innych bazach ISI, głównie z zakresu nauk przyrodniczych i ścisłych (Science Citation Index: SCI i SCI Expanded). Z tych ostatnich zamieszczano tylko wybrane artykuły, które w swoich treściach uwzględniały aspekty społeczne.
Sumaryczna liczba publikacji autorów i współautorów polskich wyniosła w badanym okresie 3496, z których 3136 ukazało się w czasopismach zagranicznych, a 360 prac pochodziło z czasopism krajowych. Spośród tych ostatnich, większość przypada na początek lat 80. kiedy to na listach czasopism indeksowanych w SSCI znajdowały się jeszcze Polish Psychological Bulletin, Polish Sociological Bulletin. Połowa wszystkich publikacji znalazła się w czasopismach amerykańskich i angielskich, a w sumie z opublikowanymi w czasopismach holenderskich i niemieckich odsetek ten wzrósł do 76%. Rozmieszczenie publikacji wśród tej dużej liczby czasopism jest bardzo nierównomierne i charakteryzuje się wielkim rozproszeniem wśród czasopism zagranicznych. I tak w 22 czasopismach (2,3%), w których w badanym okresie publikowano co najmniej jeden "polski" artykuł rocznie, znalazły się 942 (27%) prace, podczas gdy w 670 czasopismach (69%), które w badanym okresie opublikowały tylko jeden lub dwa artykuły autorów lub współautorów polskich - w sumie znalazło się 849 (24%) prac.
Na podstawie przeprowadzonych badań, bez ryzyka można stwierdzić, że od kilkunastu lat baza SSCI nie reprezentuje polskiego czasopiśmiennictwa z zakresu nauk społecznych. Indeksuje natomiast wyłącznie publikacje wybrane z polskich czasopism uwzględnianych w innych bazach danych ISI oraz prace autorów i współautorów polskich publikowane w czasopismach zagranicznych, głównie amerykańskich, angielskich, holenderskich i niemieckich.